Yüksek etki, yüksek risk. Uzun vadeli ortaklık, ortak planlama ve sürekli risk izleme gerektirir.
Örnek: özel tasarım döküm gövde, ana hammadde
Ücretsiz araç
Kraljic Matrisi: kalemlerinizi iki dakikada konumlandırın.
Her satın alma kalemi için beş kısa soruyu yanıtlayın; araç kalemi tedarik riski ve işe etkisine göre dört bölgeden birine yerleştirsin ve her bölge için uygulanabilir strateji önersin.
ÜcretsizE-posta gerekmezVeriler tarayıcınızda kalır
Kalemleriniz
Kaç alternatif tedarikçi var?
Tedarikçi değiştirmek ne kadar sürer?
Arz piyasası ve lojistik riski
Toplam harcamadaki payı
Ürün veya hizmet kalitesine etkisi
Bu kalemin yerini matriste elle ayarladınız.
DarboğazYüksek risk · düşük etki
StratejikYüksek risk · yüksek etki
RutinDüşük risk · düşük etki
KaldıraçDüşük risk · yüksek etki
Tedarik riski ↑
İşe ve kâra etkisi →
Noktaları sürükleyerek yerlerini elle ayarlayabilirsiniz.
Rehber
Kraljic matrisi nedir?
Kraljic matrisi, satın alma kalemlerini iki eksende sınıflandıran bir portföy modelidir: tedarik riski ve kalemin işe ya da kâra etkisi. Peter Kraljic’in 1983’te Harvard Business Review’da yayımlanan “Purchasing Must Become Supply Management” makalesine dayanır. Amaç, her kaleme aynı satın alma yöntemini uygulamak yerine, kalemin konumuna uygun bir strateji seçmektir.
Yüksek etki, düşük risk. Rekabetçi ihale, hacim birleştirme ve fiyat pazarlığıyla tasarruf sağlanır.
Örnek: standart çelik sac, ambalaj, standart bağlantı elemanları
Düşük etki, yüksek risk. Tedarik güvenliği öne çıkar: güvenlik stoğu, alternatif kaynak geliştirme, uzun vadeli anlaşma.
Örnek: tek kaynaklı özel kaplama, kritik yedek parça
Düşük etki, düşük risk. Süreç maliyetini azaltın: katalog, çerçeve anlaşma ve otomasyon.
Örnek: ofis malzemesi, temizlik ve sarf malzemesi
Beş adımda uygulama
- Kalemleri gruplayın. Tek tek malzeme yerine benzer kalemleri kategori olarak ele alın.
- Etkiyi ölçün. Harcama payına ek olarak kalite, üretim sürekliliği ve müşteri etkisini de değerlendirin.
- Riski ölçün. Alternatif tedarikçi sayısı, değiştirme süresi, ülke ve lojistik riski ile tedarikçinin finansal durumu temel girdilerdir.
- Bölgeye göre strateji seçin. Her bölge için hedef, sözleşme tipi ve sorumluyu yazılı hâle getirin.
- Düzenli güncelleyin. Tedarik riski değiştiğinde kalemin yeri de değişir; matrisi yılda bir kez değil, risk sinyali geldiğinde gözden geçirin.
Sık yapılan hatalar
- Etkiyi yalnızca harcama tutarıyla ölçmek: düşük tutarlı ama üretimi durdurabilen kalemler gözden kaçar.
- Matrisi bir kez çizip bırakmak: grev, yaptırım veya finansal sıkıntı gibi bir olay kalemi bir gecede darboğaza taşıyabilir.
- Bölgeyi stratejiye bağlamamak: sınıflandırma, sözleşme, stok ve tedarikçi geliştirme kararlarına yansımazsa değer üretmez.
SSS
Sık sorulan sorular
Kraljic matrisinde eksenler nelerdir?
Dikey eksen tedarik riskini, yatay eksen kalemin işe veya kâra etkisini gösterir. Bu iki eksen kalemleri stratejik, kaldıraç, darboğaz ve rutin olmak üzere dört bölgeye ayırır.
Kraljic matrisi ne sıklıkla güncellenmeli?
En az yılda bir kez kategori planıyla birlikte gözden geçirilmeli; ancak tedarikçide grev, yaptırım, finansal bozulma gibi bir risk sinyali geldiğinde ilgili kalemin yeri hemen yeniden değerlendirilmelidir.
Bu araçtaki veriler nereye gönderiliyor?
Hiçbir yere. Kalemleriniz ve yanıtlarınız yalnızca tarayıcınızda saklanır; isterseniz sonucu CSV olarak indirebilirsiniz.
Quibas Kraljic analizinde ne sunar?
Quibas’ta kalemler tedarikçi ve harcama verisiyle konumlanır; konum elle değiştirilebilir, senaryolar karşılaştırılabilir, yapay zekâ önerisi alınabilir ve değişiklikler onay akışından geçer.
Kendi verinizle
Matrisinizi canlı risk sinyalleriyle güncel tutun.
Quibas’ta Kraljic konumları, tedarikçi risk sinyalleri ve harcama verisi aynı platformda durur; konum değişikliği onay akışından geçer, kararı siz verirsiniz.